Het Kompas · 11 september 2026 · ai · Gereedschap, en een zeepbel Gary Marcus

AI · de onderneming · West · Gereedschap, en een zeepbel Gary Marcus

De bekendste scepticus valt niet de bouwers aan maar hun tegenstanders — en zegt dat die elkaar in stand houden

Het stuk van gisteren is een antwoord op de ondergangsvoorspelling die deze week door een Amerikaanse presentator werd verspreid en die teruggaat op de waarschuwing van een onderzoeker die deze week bij een groot AI-bedrijf opstapte. Marcus, die zelf al jaren stelt dat deze techniek minder doet dan beloofd, keert zich tegen het scenario waarin zij ons allemaal uitroeit. Superintelligentie in 2030 acht hij onwaarschijnlijk: de huidige modelarchitectuur heeft negen jaar nodig gehad om te komen waar zij is, en zelfs een doorbraak van vandaag zou jaren kosten om uit te werken. De redenering van de doemdenkers breekt volgens hem op twee plaatsen die veel zwakker zijn dan de eerste: dat machines ons zouden wíllen schaden, en dat zij daarin ook zouden slagen — mensen zijn daarvoor te ver verspreid, te divers en te vindingrijk. Zijn eigenlijke aanklacht gaat niet over waarschijnlijkheid maar over aandacht: de voortdurende gerichtheid op absurde wereldeindfantasieën heeft de situatie volgens hem erger gemaakt, omdat de echte en saaie schade — biowapens, desinformatie, digitale inbraken, toezicht, en wat dit met onderwijs doet — daarnaast klein lijkt. Waarom dit precies op deze richting past en niet op de tegenoverliggende: de bewering van deze spaak is dat agenten software zijn, dat het minder werkt dan beloofd en dat niemand eraan verdient. Wie zegt dat de uitroeiing verzonnen is én dat de bouwers ondertussen echte schade aanrichten, zegt precies dat — alleen scherper dan gisteren. En het feitelijke materiaal onder zijn tweede punt lag er gisteren ook: de maker van het model dat deze krant schrijft publiceerde een eigen rapport met gedocumenteerde gevallen van misbruik, en dat rapport staat hieronder bij richting Oost.

Bronnen