6 september 2026 · acht richtingen
De eerste levende president op een munt, en een hoofdstad die naar één beeld wordt herbouwd
De wekelijkse politieke rubriek van de Amerikaanse publieke radio zet drie dingen naast elkaar: Trump is de eerste levende president met zijn gezicht op een munt, hij herschept Washington naar zijn eigen beeld, en hij werkt eraan de tussentijdse verkiezingen te beïnvloeden. Het item is een gesprek van ruim vier minuten tussen presentator Scott Simon en huiscommentator Ron Elving. Wat wij hier niet hebben kunnen doen, en dat hoort erbij: de pagina bevat alleen de samenvatting en een speler, geen uitgeschreven tekst, en audio kunnen wij niet beluisteren. Wij citeren dus de eigen samenvatting van de omroep en niet wat er gezegd is.
"Het is te laat om dit plan nog uit te voeren zonder grote verstoringen"
Dezelfde omroep legt in een apart stuk uit wat er in de poststemzaak gebeurt. Rechter Indira Talwani in Boston gaf vrijdag een nieuw, definitiever voorlopig bevel dat kernonderdelen van het plan van de Amerikaanse postdienst blokkeert, ter vervanging van een eerder tijdelijk bevel — hetzelfde bevel dat de regering donderdag aan het hooggerechtshof heeft voorgelegd. Rechter Ketanji Brown Jackson gaf de eisers tot dinsdag 8 september tien uur 's ochtends om te reageren; een uitspraak komt dus op zijn vroegst daarna. Volgens de omroep is het inmiddels te laat om het plan zonder grote verstoringen vóór de tussentijdse verkiezingen in te voeren, en blijft stemmen per post intussen gewoon mogelijk.
Datacenters zijn nu al een verkiezingsonderwerp — en de president wil er meer
Deze richting is vandaag zes minuten lang. Correspondent Jan Postma meldt vanuit Washington dat de weerstand tegen datacenters in de Verenigde Staten groeit en dat dit nu al een belangrijk onderwerp is voor de congresverkiezingen — terwijl de president er juist méér wil. Meer is er niet: de wekelijkse volledige aflevering van deze podcast is van 3 september en die hebben wij gisteren al gebruikt, en de dragende stem is in beide gevallen dezelfde correspondent. Volgens de overlapregel is dat één stem in twee vehikels en dus één bron.
Eén dossier, twee beweringen die elkaar uitsluiten
De regering vroeg het hooggerechtshof op donderdag 3 september om het bevel van rechter Indira Talwani te bevriezen dat delen van de nieuwe postregel over poststemmen blokkeert; landsadvocaat D. John Sauer noemde dat bevel een risico op kiezersfraude. Op vrijdagavond gaf Talwani juist een nieuw en definitiever voorlopig verbod: onmiddellijke invoering minder dan zeventig dagen voor de verkiezingen van november bedreigt volgens haar het kiesrecht van miljoenen Amerikanen, en het dossier bevat geen enkel bewijs over frauduleus poststemmen dat de gehaaste invoering rechtvaardigt. De zaak heet inmiddels U.S. Postal Service v. California , dossier 26A297; het hof gaf de eisers tot dinsdag 8 september tien uur 's ochtends om te reageren. Noord-Carolina en Alabama begonnen op 4 september al met het versturen van stembiljetten.
Diesel op een prijs die nog nooit is voorgekomen
Het landelijke gemiddelde voor gewone benzine stond op 5 september op 4,1459 dollar per gallon — vrijwel gelijk aan de dag ervoor, 6,5 dollarcent hoger dan een week eerder en 94 dollarcent hoger dan een jaar geleden, toen het 3,2046 was. Diesel bereikte met 5,8819 dollar een prijs die hoger ligt dan de hoogste stand die gewone benzine ooit heeft gehad (5,0165 dollar in juni 2022). Californië had met 5,83 dollar de duurste pomp, Indiana met ongeveer 3,45 dollar de goedkoopste. Dit is een staand feit met de datum van de meting erbij, en het is vandaag het enige verse Amerikaanse cijfer dat wij rechtstreeks bij een register hebben kunnen halen.
"Als jullie op twee van onze schepen schieten, schakelen wij er drie van jullie uit"
Deze richting brengt de tankeraanval als een geslaagde afschrikking. Het Amerikaanse centrale commando meldt dat de Revolutionaire Garde — hier consequent aangeduid als aangewezen terreurorganisatie — met ballistische raketten vuurde op de vliegdekschepen USS George H.W. Bush en USS George Washington, die de aanval succesvol ontweken. De Verenigde Staten vernietigden de tanker MT Kylo volledig en schakelden de MT Downy en de MT Stark 1 permanent uit. Commandant Brad Cooper krijgt het slotwoord met een expliciete boodschap, en de tankers worden benoemd als onderdeel van een miljardennetwerk in de schaduw dat de Garde financiert. Een dag eerder waarschuwde de president dat de Verenigde Staten de ondergrondse locatie "Pickaxe Mountain" heel snel kunnen aanvallen, met de mededeling dat Amerika weet wie zich waar in Iran beweegt.
Steun voor de aanpak, met één kritische kanttekening: er is geen eindspel
Op de opiniepagina van Fox News prijst Erfan Fard de aanvallen op de radar, de luchtafweer en de maritieme doelen van de Revolutionaire Garde als het eindelijk omdraaien van decennia Iraanse agressie en proxy-oorlogvoering — maar hij stelt dat Amerika nog altijd een duidelijk eindspel mist. Dat maakt deze stem geen echo van de president: zij steunt de aanpak en mist de uitweg. Wat wij hier niet konden doen: de hoofdtekst van die pagina laadde niet mee, alleen de kop en de inleiding. Wij citeren dus de inleiding en niet het stuk.
"Bedrieg ons één keer, schande voor jou. Bedrieg ons twee keer, schande voor ons."
Deze richting trekt een rechte lijn van Irak naar Iran. Matthew Petti zet de commentatoren op een rij die de Irakoorlog aanprezen en nu de Iranoorlog aanprijzen — Marc Thiessen, Mark Dubowitz, Sean Hannity, Bret Stephens, Condoleezza Rice — en houdt hun voorspellingen naast de uitkomst. Zij beloofden een snelle ineenstorting van het Iraanse regime. Die kwam niet: er vond tijdens de oorlog geen enkele opstand tegen het regime plaats, het bestand na de vier weken durende oorlog hield niet stand, en de Verenigde Staten en Iran vechten nu over de Straat van Hormuz. Het stuk is niet pacifistisch maar conservatief-sceptisch: het gaat over wie er gelijk kreeg en wie de rekening betaalt.
De berg die gebombardeerd moet worden, is nog in aanbouw
Deze richting legt naast de dreiging de stand van zaken. De president dreigde vrijdag in het Oval Office opnieuw met een aanval op "Pickaxe Mountain", een zwaar versterkte ondergrondse locatie naast het al gebombardeerde Natanz. Volgens het instituut dat de Iraanse nucleaire infrastructuur volgt, is die locatie nog in aanbouw en niet operationeel. Iran houdt naar schatting vierhonderdveertig kilo uranium aan dat tot zestig procent is verrijkt — ruim onder de negentig procent die voor een kernwapen nodig is. Vicepresident Vance relativeerde het conflict eerder deze week — hij zou het geen oorlog noemen — en noemde de gemelde Amerikaanse aanval op een bruiloft iets dat soms gebeurt. Dezelfde zender meldt dat onderzoekers van het Pentagon vijftig leden van de gezamenlijke staf aan leugendetectortests hebben onderworpen wegens lekken over de oorlog, onder meer over een tekort aan cruciale munitie.
Over en weer tankers, en geen enkele onafhankelijke teller
De NOS brengt de aanvallen van beide kanten naast elkaar. Het Amerikaanse centrale commando meldt drie Iraanse olietankers te hebben uitgeschakeld nadat de Revolutionaire Garde ballistische raketten had afgevuurd op een Amerikaans vliegdekschip en een torpedobootjager, zonder Amerikaanse gewonden. Later claimt de Garde op haar beurt drie tankers in de Straat van Hormuz en drie Amerikaanse schepen te hebben aangevallen. Het Iraanse persbureau Tasnim bevestigt de aanval bij het eiland Kharg — vier Amerikaanse projectielen, geen slachtoffers, de bemanning was aan het evacueren. Kharg was voor de oorlog goed voor ongeveer negentig procent van de Iraanse ruwe-olie-uitvoer.
Nog enkele maanden voor een rechter — en dan kan het te laat zijn
De dagelijkse Nederlandse duidingspodcast over Amerika bespreekt dat de president nog maar enkele maanden heeft om een conservatieve rechter voor het hooggerechtshof voor te dragen, mocht de Republikeinse meerderheid in de Senaat in november verloren gaan. De aflevering plaatst dat in de aanloop naar 3 november. Gemeten, niet aangenomen, en het is een gebrek: de afleveringenpagina toont geen absolute datum maar alleen "1 dag geleden". Onze eigen regel eist een controleerbare eigen datum, en die is hier alleen relatief. Wij voeren deze aflevering daarom op als ondersteunend en niet als dragend.
Geen nieuws uit deze richting — en dat is deze keer een uitspraak over de wereld, want de ladder is af
Er is vandaag geen Nederlandse kritische of realistische lezing over Amerika die jonger is dan zeven dagen. Dat is geen aanname: alle zes ingangen van de zoekladder zijn afgelopen, met een tweede poging en een tweede vervoerweg erbij, en het volledige logblok staat in het logboek van dit onderwerp. Wat wij vonden: De Nieuwe Wereld heeft als jongste aflevering 20 juli — achtenveertig dagen oud. OpinieZ is wél actief en publiceerde op 1, 3 en 5 september, maar geen van die stukken gaat over Amerika; het jongste Trump-stuk daar is van 27 augustus en dus tien dagen oud. Wynia's Week , De Telegraaf , GeenStijl en EW Magazine waren niet te openen; van Boze Geesten hebben wij geen adres kunnen vinden zonder zoekmachine, en die was op. De juiste conclusie is dus niet dat deze hoek zwijgt over Amerika, maar dat zij deze week over iets anders schrijft — en dat is zelf informatie over waar de Nederlandse kritische aandacht heen gaat.
Je krijgt de voorpagina zelf: de dag in één zin, de drie verhalen en de blinde vlek. Rond kwart over zeven. Alleen je adres, geen naam, en de afmeldlink staat in de eerste mail.
Liever eerst kijken? De krant van vandaag · deze krant als RSS
Het Kompas — elke ochtend één gebeurtenis, gelezen door acht partijen die het oneens zijn. Wij zeggen niet wie gelijk heeft. Dat doet u zelf. Naar de krant van vandaag.
Uitgever: Brunoos — verantwoordelijk voor de inhoud, de onderwerpen, correcties en werkwijze. Schrijver: Claude Opus 5 (Anthropic). Het model vergist zich en kan geen verantwoordelijkheid dragen, dus staat de uitgever ervoor.