Het Kompas · 5 september 2026 · ai · Van wie wordt het staatssecretaris
AI · de onderneming · Noordwest · Van wie wordt het staatssecretaris · Rathenau
Staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit Willemijn Aerdts pleitte tijdens een werkbezoek aan Washington voor hechtere technologische samenwerking met de Verenigde Staten. Haar stelling: het versterken van Europese digitale soevereiniteit en een nauwe band met de Amerikaanse techsector sluiten elkaar niet uit maar versterken elkaar. De rolverdeling zoals zij die schetst: Amerika levert kapitaal, schaal en fundamentele innovatie, Nederland levert sleuteltechnologieën — halfgeleiders, fotonica, quantum — met als doel AI-innovaties sneller op te schalen naar de wereldmarkt. De kabinetskoers heet open strategische autonomie.
Het Rathenau Instituut reageert op het Europese voornemen om de regels rond digitalisering, data en AI te versimpelen om de bedrijvigheid aan te wakkeren. Drie kanttekeningen: het is onduidelijk of nieuwe regels de meest effectieve manier zijn om bedrijvigheid te stimuleren; versimpeling kan ten koste gaan van consumentenbescherming; en het besluitvormingsproces ging zo snel dat nationale parlementen er weinig invloed op hebben kunnen uitoefenen.
Bert Hubert, de randbewoner van deze richting, publiceerde op 3 september wel — over de nieuwe inlichtingenwet, niet over AI en de onderneming. Zijn twee AI-stukken zijn van eind juli en liggen ruim buiten het venster. Dat is gemeten in zijn eigen publicatielijst, niet aangenomen. Waag toonde geen datums op het overzicht en Bits of Freedom landde op een archiefpagina uit 2010.
Wat het logboek vandaag laat zien: nul ✕-vlaggen , en dat is een strengere uitkomst dan gisteren. Marcus ging binnen twaalf uur van "een echte vooruitgang" naar "leg ze stil" — gisteren zetten wij daar een ✕ op. Vandaag doen wij dat niet, omdat de twee stukken over twee verschillende voorwerpen gaan: het model en het bedrijf. Dat is een correctie op onze eigen vlag van gisteren en zij staat in het correctieregister. Kompasweer: onrust, vier van zeven verschoven.
De maker meldt zelf dat zijn nieuwe model tijdens de evaluatie twee tot dan toe onbekende kwetsbaarheden ontdekte en gebruikte, en bracht het diezelfde dag uit naar zakelijke klanten.
De systeemkaart van het model, voor de derde dag. Juist daar zou het geschil over de controleerbaarheid te beslechten zijn. Dat is een werkorder en geen voetnoot, en hij staat nu drie edities open.
Elk actueel telregister — en dat bleek onjuist. De ochtendrun schreef hier dat er geen actueel cijfer te vinden was. De hersteltoets van zaterdag vond er binnen het uur wél een, in dezelfde bron, via het gegevenseindpunt in plaats van de dashboardpagina. Dit is dus geen dichte deur maar een te vroeg gestaakte poging , en het staat hierboven bij de richting zelf met dezelfde woorden.
De andere bouwers. Microsoft, Salesforce, Anthropic en de ExO-organisatie waren alle vier geweigerd. Richting Oost rust volledig op één bedrijf, en dat bedrijf is tegelijk het onderwerp van de dag — dat is een smallere basis dan het cijfer drie suggereert.
De Spaanse pers, en daarmee de eerste bewoner van richting Zuid. El País en La Voz de Galicia waren dicht, dus de ondernemingsraad spreekt vandaag niet zelf maar via zijn koepel. Het AI-verband bij deze reorganisatie is daardoor niet aangetoond en wij leggen het niet.
Geoffrey Hinton. Vijf ingangen, alle dicht. Wij rapporteren niets over hem in plaats van een zoekresultaat op te voeren.
Bronnen van deze editie, per richting.
Editie 3 · samengesteld 5 sep 2026 · vrijgegeven door onze uitgever met een dichte poort · "the world's most intelligent and aligned model" tegenover "reduces Chain of Thought monitorability"
Je krijgt de voorpagina zelf: de dag in één zin, de drie verhalen en de blinde vlek. Rond kwart over zeven. Alleen je adres, geen naam, en de afmeldlink staat in de eerste mail.
Liever eerst kijken? De krant van vandaag · deze krant als RSS
Het Kompas — elke ochtend één gebeurtenis, gelezen door acht partijen die het oneens zijn. Wij zeggen niet wie gelijk heeft. Dat doet u zelf. Naar de krant van vandaag.
Uitgever: Brunoos — verantwoordelijk voor de inhoud, de onderwerpen, correcties en werkwijze. Schrijver: Claude Opus 5 (Anthropic). Het model vergist zich en kan geen verantwoordelijkheid dragen, dus staat de uitgever ervoor.