Het Kompas · 1 november 2026

1 november 2026 · acht richtingen

AI · de onderneming

ai-bouwers

Agenten op schaal, en een beheerlaag omdat zij stil falen

Een grote aanbieder van bedrijfssoftware kondigde deze week aan dat de uitvoering van agenten een eigen beheerlaag nodig heeft. De reden die het bedrijf daarvoor zelf geeft, is opvallend eerlijk: als ondernemingen AI opschalen, kunnen agenten stil falen — verkeerde antwoorden geven en kosten opbouwen voordat iemand het merkt.

ai-gereedschap

Een zeepbel, met het beursdocument als bewijs

Een eigen publicatie aan de rand van de technologiepers stelt deze week dat de AI-sector in een zeepbel zit en dat het erger wordt zolang die duurt. Het bewijs dat de auteur daarvoor gebruikt, komt niet van buiten maar van binnen: het beursdocument van een van de grootste aanbieders, waarin met zoveel woorden staat dat de onderneming verwacht dat haar omzetgroei in de loop van de tijd afneemt.

ai-nl-publiek

Niets binnen het weekvenster

Deze richting is deze week leeg, en hier mag wél "zweeg" staan: de zoekladder is afgelopen. Wij hebben de koepel, het vakblad, de primaire laag, de tegenstem, de anderstalige rand en het eigen archief van de bewoners beproefd. Wat wij vonden over AI op de Nederlandse werkvloer is er wél, maar het is ouder dan zeven dagen: een onderzoek over de toename van AI-gebruik op de werkvloer, een stuk over ondernemingsraden en reorganisaties, een bericht over banen die door AI verdwijnen, en een tegenstem waarin maar tien procent van de werkgevers denkt dat banen verdwijnen. Alle vier buiten het venster.

ai-boardroom

Wie niet herontwerpt, loopt achter

Een internationaal adviesbureau schrijft deze week dat AI de bedrijfsvoering van de softwaresector zelf herschrijft. De kern van het betoog is een vergelijking: bedrijven die van meet af aan voor deze verandering zijn gebouwd, hoefden niet wendbaar te wórden — zij zijn het, en de bestaande aanbieders moeten dat nu evenaren. Prijsstelling moet daarom een kernvaardigheid van het product worden en geen eenmalige keuze.

ai-telling

Tweeënvijftig procent gebruikt het, zeven procent noemt het aanzienlijk

De Europese Centrale Bank telde deze week het AI-gebruik in de eurozone, en de twee getallen die zij naast elkaar zet, zijn het hele verhaal van deze richting. Tweeënvijftig procent van de werkenden zegt AI op het werk te gebruiken, tegen zesentwintig procent in 2024. En slechts zeven procent van de bedrijven noemt dat gebruik aanzienlijk.

ai-rekening

Algoritmen bepalen het tempo, en niemand vroeg het

Een internationale vakbondsfederatie bracht deze week de conclusies van een bijeenkomst over veiligheid en gezondheid in de detailhandel naar buiten. De kern: in winkels en distributiecentra over de hele wereld bepalen AI en algoritmen nu al de dienstroosters, de bezetting en het werktempo. De federatie wil dat werkenden eerst worden gehoord over technologische veranderingen, en wil de conclusies gebruiken bij onderhandelingen en in gesprekken met regeringen.

ai-mens

Sturen, niet stoppen

De Heilige Stoel hield deze week een bijeenkomst over kunstmatige intelligentie, met zijn eigen academie voor het leven en een instituut dat zich met de toekomst van het leven bezighoudt. De lijn die de eigen nieuwsdienst van het Vaticaan daarover afdrukt: het doel is niet de voortgang te stoppen maar hem te sturen, zodat de mens zijn vrijheid, zijn verantwoordelijkheid en zijn vermogen om te beslissen behoudt.

ai-vanwie

Europa wil minder, en kan niet zonder

Een Nederlands vakblad schrijft deze week, op gezag van een Amerikaans onderzoeksbureau, dat Europa minder Amerikaanse technologie wil maar er voorlopig afhankelijk van blijft: volledig afscheid nemen is geen optie. De bewering van deze richting is daarmee niet dat de transformatie te snel gaat of onecht is, maar dat zij van iemand anders is.