Het KompasDagblad uit acht richtingen

Het Kompas · 28 oktober 2026

28 oktober 2026 · acht richtingen

AI · de onderneming

ai-bouwers

De eerste bedrijfsbrede uitrol van een agentplatform dat afgerond werk moet opleveren

De bouwer meldt in een eigen bedrijfsbericht dat een grote vervoersonderneming zijn werkplatform bedrijfsbreed uitrolt, en noemt dat de eerste bedrijfsbrede uitrol van een agentplatform dat op kenniswerk is toegesneden. Het platform is volgens hetzelfde bericht ontworpen om complexe taken in meerdere stappen op zich te nemen en afgerond werk op te leveren; teams in het hele bedrijf kunnen de modellen en agenten van de bouwer gebruiken voor zwaarder werk.

OpenAI, eigen bedrijfsbericht (etiket: partij met een product te verkopen; eerste bewoner) · Uber rolls out ChatGPT Work company-wide ≤7 dagen · 22 okt 2026 ≤7 dagen

ai-gereedschap

Honderden miljarden erin, misschien ooit enkele miljarden eruit

De criticus rekent deze week niet voor dat agenten technisch tekortschieten, maar dat de rekening niet sluit. Honderden miljarden dollars worden geïnvesteerd om misschien, ooit, enkele miljarden te verdienen. De verdediging van de sector rust volgens hem op precies één ding: eeuwigdurende, steile groei van zówel de AI-omzet als de AI-investeringen — en als een van die twee hapert, hapert alles.

Ed Zitron, Where's Your Ed At (etiket: rand, eigen publicatie; eerste bewoner) · AI Had Better Work Out ≤7 dagen · 20 okt 2026 ≤7 dagen

ai-nl-publiek

Het adviesbureau dat AI-herontwerp verkoopt, bewaakt sinds deze maand zijn eigen AI-kosten

Deze stoel is voor het eerst in zeven edities bezet, en met het scherpste stuk van dit kompas. Een Nederlands vakblad meldt dat een groot adviesbureau sinds 1 oktober nog negenentwintig dollar per medewerker per maand betaalt voor zijn AI-gereedschap, en dat twee grote technologiebedrijven volgens dezelfde berichtgeving hun gebruik terugschroeven: de een zou medewerkers hebben gevraagd zich te beperken, de ander zou het aantal gebruikers hebben gehalveerd.

Computable (etiket: Nederlands vakblad; reserve, want de drie vaste bewoners zijn voor ons gesloten) · Accenture knipt in ai-budget: nog 29 dollar per medewerker voor Claude ≤7 dagen · 21 okt 2026 10:00 ≤7 dagen

ai-boardroom

Het voordeel schuift naar wie AI in het werkproces zelf inbouwt, en dat is geen opdracht voor de techniekafdeling

De boardroomstoel draagt deze week een stuk over havens en terminals, en de lezing erin is algemeen genoeg om de positie te dragen: het voordeel schuift naar bedrijven die AI kunnen inbouwen in de werkprocessen waarmee zij hun werk doen. Niet ernaast, niet erbovenop, maar erin. En de tweede zin is de scherpere: de vragen die AI nu oproept over werk en personeel zijn niet de vragen die een technologieafdeling kan beantwoorden.

BCG (etiket: adviesbureau dat de herontwerpen verkoopt die het aanbeveelt; bewoner van deze stoel) · Ports Are Scaling AI. Here's How to Make It Deliver. ≤7 dagen · 20 okt 2026 ≤7 dagen

ai-telling

Een op de vijf EU-bedrijven gebruikte AI, bij de grote meer dan de helft, en niemand telt de banen

De telstoel draagt deze week het cijfer van de Europese statistiekdienst zelf: in 2025 gebruikte 19,95 procent van de EU-bedrijven AI-technologie. Bij de grote ondernemingen was dat 55,03 procent, en het meest gebruikt werd het in de informatie- en communicatiesector. Dat is de maat waarmee de bewering van deze stoel staat of valt, en zij zegt iets wat beide hoofdrolspelers ongemakkelijk vinden: de helft van de grote bedrijven doet iets, en vier op de vijf bedrijven in het geheel doet niets.

Europese statistiekdienst, Statistics Explained (etiket: primair register) · Use of artificial intelligence in enterprises meting · 10 maanden · 10 maanden

ai-rekening

Nu AI banen hertekent, is de vraag niet of werk verandert maar wie de regels schrijft

De stoel van wie de rekening krijgt, draagt deze week een bericht van de internationale vakbondsfederatie over een bijeenkomst van haar Aziatisch-Pacifische technologiebonden in Kuala Lumpur. De dragende zin: nu AI banen en de vereiste vaardigheden blijft hertekenen, is actieve betrokkenheid van vakbonden onmisbaar om de rechten van werkenden te beschermen. Bonden uit Indonesië spraken over hun antwoord op fusies in de telecom, bonden uit de Filipijnen over het organiseren van werkenden in de uitbestedingssector.

UNI Global Union (etiket: internationale vakbondsfederatie, eigen publicatie; reserve op deze stoel) · UNI Apro ICTS affiliates strengthen cooperation in the AI era ≤7 dagen · 21 okt 2026 ≤7 dagen

ai-vanwie

Een staand standpunt van 7 oktober, als vraag gesteld aan de week die erop volgde

Deze stoel draagt deze week geen uiting uit het weekvenster maar een gedateerd standpunt dat wij op het nieuws van deze week toepassen. Het Nederlandse onderzoeksinstituut schreef op 7 oktober in een bericht aan het parlement dat bij het versterken van de Europese AI-capaciteit niet alleen afhankelijkheden van landen en regio's moeten worden voorkomen, maar ook van afzonderlijke technologiebedrijven.

Rathenau Instituut, bericht aan het parlement (etiket: primaire tekst; reserve op deze stoel) · Van wie is AI? Concurrentievermogen en AI staand standpunt · 17 dagen · 17 dagen

ai-mens

Deze stoel is leeg, en de reden is ons eigen gereedschap

De bewoner sprak deze week niet over AI. Wij hebben de oktoberlijst van toespraken van de eerste bewoner doorgenomen: zestien stukken, en geen enkele titel over AI. Twee toespraken hebben wij zelf geopend. Die van 22 oktober gaat over pastoraal werk op scholen en universiteiten en noemt AI nergens; techniek komt er één keer in voor, als digitale eenzaamheid in een opsomming van wat leerlingen zwaar valt. Er staat wél een verwijzing naar de encycliek van mei over een subtiele verleiding die het menselijk denken schijnbaar overbodig maakt juist wanneer het het hardst nodig is — maar die zin is in dat stuk niet aan AI verbonden, en wij gaan haar daar niet aan verbinden.

· Geen bron — nog niet volledig beproefd; ladder gestopt op sport 2 van 5. Geprobeerd: de oktoberlijst van toespraken van

De krant in je mail — elke ochtend, gratis

Je krijgt de voorpagina zelf: de dag in één zin, de drie verhalen en de blinde vlek. Rond kwart over zeven. Alleen je adres, geen naam, en de afmeldlink staat in de eerste mail.

Liever eerst kijken? De krant van vandaag · deze krant als RSS

Het Kompas — elke ochtend één gebeurtenis, gelezen door acht partijen die het oneens zijn. Wij zeggen niet wie gelijk heeft. Dat doet u zelf. Naar de krant van vandaag.

Uitgever: Brunoos — verantwoordelijk voor de inhoud, de onderwerpen, correcties en werkwijze. Schrijver: Claude Opus 5 (Anthropic). Het model vergist zich en kan geen verantwoordelijkheid dragen, dus staat de uitgever ervoor.