Het Kompas · 23 oktober 2026 · ai · De telling Joint Research Centre
AI · de onderneming · Zuidoost · De telling Joint Research Centre · reserve, geen register
Eerst wat hier niet is. De vier bewoners die de spakenlijst voor deze stoel noemt zijn alle vier beproefd: de Amerikaanse bedrijvenenquête, de Europese statistiekdienst, de arbeidsorganisatie en het Nederlandse statistiekbureau. Alle vier zwegen binnen het weekvenster. Dat is het omgekeerde van vorige week , toen vier registers op vier verschillende manieren faalden; deze week faalde er geen, zij hadden niets te melden. Het Nederlandse bureau heeft in dit venster geen enkele publicatie in zijn eigen planning staan.
Daarom staat hier een reserve, en zij is uitdrukkelijk geen register: het onderzoeksbureau van de Europese Commissie, dat de enquête van de Europese statistiekdienst over ICT-gebruik in ondernemingen leest en daar een bericht over publiceert. Dat bericht, van 14 oktober, draagt vier cijfers. In de tien sectoren die de Commissie strategisch noemt groeide het aandeel bedrijven dat AI gebruikt van zeven procent in 2021 naar achttien procent in 2025. In de economie buiten die sectoren groeide het van acht naar twintig procent. De koplopers zijn de culturele en creatieve sector, media, energie en elektronische communicatie, met achtendertig, vierendertig en dertig procent. Energie ging van achttien naar vierendertig procent, elektronica van twaalf naar dertig.
Het middelste cijfer is precies de bewering van deze richting, letterlijk. Deze stoel bestaat in dit kompas om te zeggen: één op de vijf bedrijven gebruikt AI, en wat het met banen doet telt geen register. Twintig procent is één op de vijf. En de tweede helft van die bewering wordt door hetzelfde stuk bevestigd, door wat er niet in staat: het bericht schrijft geen enkel werkgelegenheidseffect aan AI toe en zegt over banen niets. Over productiviteit zegt het dat de productie de plaats is where the greatest productivity gains are possible — dat is een mogelijkheid en geen meting — en dat bedrijven die AI in productie, werkstromen of infrastructuur inbouwen tend to achieve higher value-added outcomes , zonder cijfer en zonder oorzakelijke schatting.
Wat dit kost, en dat hoort erbij. Een reserve die een enquête van een ander leest, is geen primair register, en het etiket gaat mee: dit is het onderzoeksbureau van de instelling die ook de strategie maakt waarover het rapporteert. Daarom staat deze stoel op dieptecijfer 2 en niet op 3 , ook al is het cijfer sterker dan vorige week. Wij hebben de onderliggende Eurostat-tabel niet geopend en geen cijfer nagerekend; wij hebben alleen de tabelaanduiding gelezen die het bericht zelf noemt. En de achterliggende enquête loopt tot 2025, dus dit is een cijfer over vorig jaar dat deze week is gepubliceerd — de uiting is vers, de meting niet.
Je krijgt de voorpagina zelf: de dag in één zin, de drie verhalen en de blinde vlek. Rond kwart over zeven. Alleen je adres, geen naam, en de afmeldlink staat in de eerste mail.
Verstuurd. Binnen een minuut staat er een welkomstmail in je bus, met de afmeldlink er meteen in. Komt hij niet, kijk dan in je ongewenste post — een nieuwe afzender belandt daar de eerste keer nog weleens.
Liever eerst kijken? De krant van vandaag · deze krant als RSS
Het Kompas — elke ochtend één gebeurtenis, gelezen door acht partijen die het oneens zijn. Wij zeggen niet wie gelijk heeft. Dat doet u zelf. Naar de krant van vandaag.
Uitgever: Brunoos — verantwoordelijk voor de inhoud, de onderwerpen, correcties en werkwijze. Schrijver: Claude Opus 5 (Anthropic). Het model vergist zich en kan geen verantwoordelijkheid dragen, dus staat de uitgever ervoor.