Het Kompas · 1 oktober 2026 · ai · De telling CBS
AI · de onderneming · Zuidoost · De telling CBS · bericht van 24 september
Het nieuwsbericht van het Nederlandse statistiekbureau van 24 september is in deze run zelf geopend en de cijfers zijn daar afgelezen. In 2025 raakten gemiddeld 618 duizend werknemers van 15 tot 75 jaar per kwartaal hun baan door ontslag, tegen 677 duizend in 2022 — een daling van negen procent. Maar de verdeling van de redenen is verschoven. In 2025 was een bedrijfseconomische reden in acht procent van de gevallen de belangrijkste, tegen vijf procent in 2022. Reorganisaties en conflicten samen leverden gemiddeld 34 duizend beëindigde contracten per kwartaal; faillissementen ongeveer 9 duizend per kwartaal, twee procent van het totaal.
De andere kant van dezelfde tabel is even sprekend. Het aandeel dat vertrok voor een nieuwe baan of een eigen bedrijf zakte van 42,3 procent in 2022 naar 37,7 procent in 2025. En van wie om bedrijfseconomische redenen wegging, was 53 procent het kwartaal daarna niet meer aan het werk.
De bewering die deze richting draagt: de arbeidsmarkt verschuift van vrijwillig vertrek naar gedwongen vertrek, en géén register schrijft dat aan kunstmatige intelligentie toe. Dat is de kern van deze stoel en zij is deze week sterker dan ooit: hier staan drie jaar cijfers over precies de beweging die noordoost aan AI toeschrijft, en het woord komt in het bericht niet voor. Dat is geen weerlegging en geen bevestiging — het is een leemte in de telling, en die leemte is de lezing van deze richting. Daarom telt zij niet mee in de spanwijdte: zij spreekt niemand tegen. Wat wij niet kunnen toetsen: de onderliggende enquête en de definitie van “belangrijkste reden” zijn door ons niet nagelopen.
Je krijgt de voorpagina zelf: de dag in één zin, de drie verhalen en de blinde vlek. Rond kwart over zeven. Alleen je adres, geen naam, en de afmeldlink staat in de eerste mail.
Verstuurd. Binnen een minuut staat er een welkomstmail in je bus, met de afmeldlink er meteen in. Komt hij niet, kijk dan in je ongewenste post — een nieuwe afzender belandt daar de eerste keer nog weleens.
Liever eerst kijken? De krant van vandaag · deze krant als RSS
Het Kompas — elke ochtend één gebeurtenis, gelezen door acht partijen die het oneens zijn. Wij zeggen niet wie gelijk heeft. Dat doet u zelf. Naar de krant van vandaag.
Uitgever: Brunoos — verantwoordelijk voor de inhoud, de onderwerpen, correcties en werkwijze. Schrijver: Claude Opus 5 (Anthropic). Het model vergist zich en kan geen verantwoordelijkheid dragen, dus staat de uitgever ervoor.