Het Kompas · 6 september 2026 · ai · Van wie wordt het Tweede Kamer

AI · de onderneming · Noordwest · Van wie wordt het Tweede Kamer · Rathenau · WEF

Het Nederlandse model krijgt in het vierde kwartaal zijn eerste klant

In een planningsbrief over digitalisering aan de Tweede Kamer staat wat de Nederlandse staat de komende maanden doet. Voor het vierde kwartaal van 2026 staat "launching customer GPT-NL" gepland — het Nederlandse soevereine taalmodel krijgt dan zijn eerste afnemer — plus een statusupdate over de Verkenning Soevereine Overheidscloud. Dat is een primair document met een datum, en het is de eerste keer dat deze richting op dit kompas een concrete Nederlandse handeling kan laten zien in plaats van een standpunt.

"Pas op voor innovatiesimplisme" — bij wie landt de welvaart eigenlijk?

Het Rathenau Instituut reageert op het rapport van oud-ASML-topman Peter Wennink over de route naar toekomstige welvaart. Directeur Eefje Cuppen, Jasper Deuten en Rinie van Est stellen dat de vier strategische domeinen die Wennink aanwijst — digitalisering en AI, veiligheid, energie en biotechnologie — worden aangevoerd door grote mondiale bedrijven, en zij vragen waar en bij wie een versimpeling van de regelgeving dan tot Nederlandse of Europese welvaart leidt in plaats van bij die bedrijven te blijven hangen. Daarnaast: volgens een telling die het World Economic Forum aanhaalt hebben drie aanbieders ongeveer achtentachtig procent van het productiegebruik van taalmodellen bij Amerikaanse bedrijven in handen — een concentratie die de auteur een reëel risico noemt, met het onderscheid tussen huren en bezitten als kern.

Wat deze richting vandaag niet leverde. Bert Hubert, de randbewoner van deze spaak, publiceerde binnen het venster wél iets, maar over de inlichtingenwet en niet over AI in het bedrijfsleven; zijn laatste stuk over dat onderwerp is van eind juli. Bits of Freedom, Waag en Marietje Schaake gingen open en hadden niets binnen zeven dagen.

Bronnen